10# TEMEL ÇEŞİTLERİ NELERDİR?
Bir yapının uzun ömürlü, güvenli ve dengeli olması için en kritik unsur temeldir. Doğru temel tipi, sadece yapının yükünü taşımakla kalmaz; zeminden gelebilecek olumsuzlukları da sönümler.
Temel türleri, genel olarak iki ana grupta toplanır:
1) YÜZEYSEL (SIĞ) TEMELLER
Taşıma kapasitesi yeterli olan zeminlerde, yüzeye yakın oturan temellerdir. Genellikle konutlar ve küçük yapılar için uygundur.
a) Tekil Temeller
Kolonların altına ayrı ayrı yerleştirilir.
– Simetrik Tekil Temel
– Asimetrik Tekil Temel
– Dikdörtgen veya yamuk kesitli olabilir.
b) Sürekli (Mütemadi) Temeller
Duvar altına ya da kolonlar arasına doğrusal şekilde yerleştirilir.
– Bir doğrultuda sürekli temel
– İki doğrultuda sürekli temel
c) Birleşik Temeller
İki veya daha fazla kolonun yükünü bir arada taşıyan temellerdir.
– Sınırlı alanlarda ya da komşu yapı etkisinde tercih edilir.
d) Radye Temeller
Tüm yapı altına dökülen, geniş yüzeyli tek parça temeldir.
– Kirişsiz, düz kirişli veya ters kirişli olabilir.
– Zemin taşıma kapasitesi düşükse ve oturma riskine karşı yükü yaymak gerekiyorsa kullanılır.

2) DERİN TEMELLER
Yüzeydeki zemin yetersizse, sağlam zemine ulaşmak için daha derine oturan temel sistemleridir.
a) Kazık Temeller
Yerine çakılan veya dökülen elemanlarla yapılır.
– Sürtünme Kazığı
– Uç Kazığı
Yüksek yapılar, gevşek zeminler veya suya yakın alanlarda tercih edilir.
b) Ayak Temeller (Mantar Başlıklı)
– Düz Mantar
– Ters Mantar
Yükün daha geniş alana yayılması gerektiğinde, genellikle kolon altlarında kullanılır.
c) Kuyu Temeller
Daha çok köprü ayakları ve su altı yapılarında görülür.
Elle kazılarak veya makinelerle açılarak yerleştirilir.
Hangi Temel Ne Zaman Seçilir?
Zemin sağlam – yük az ise ; Tekil veya Sürekli Temel
Zemin zayıf – yük fazla ise ; Radye Temel
Zemin çok zayıf – suya yakın ; Kazık Temel
Köprü, istinat gibi özel yapılar ; Kuyu Temel, Ayak Temel
Temel tipini rastgele seçmek tehlikelidir.Doğru seçim için mutlaka zemin etüdü ve statik hesap gerekir.
SEHN olarak, yapı güvenliğini en baştan planlıyoruz.
10#